اسد الله معطوفى
188
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
در پايان اين قسمت ضرورت دارد به يك نكته مهم اشاره گردد و آن اينكه به احتمال زياد سادات حسينى كه در غرب ايالت گرگان تاريخى ( استان گلستان فعلى ) ظهور كردند ، احتمالا از همين سادات حسينى عصر علويان بودند كه با استقرار بعضى از حكام علوى در طبرستان و گرگان ، عدهاى از اين سادات بعنوان عمال و كارگزاران آنها در مناصب ايالت گرگان گماشته شدند . طوايف حسينى كه همگى سادات بودند و از دوران تيمورى بعنوان سيور غالداران و تيولداران غرب استراباد ( گرگان ) صاحب ثروت و مكنت شدند بطور قطع از همين گروهند و يا از سادات مرعشى كه به استراباد كوچيدند . سنگ مزارهاى زيادى هم اكنون در گورستانهاى تاريخى غرب استان گلستان ( مناطق روشنآباد ، شموشك ، اسبومحله ، كلاسنگيان ، سيد ميران و سدن ) وجود دارند كه متعلق به سادات حسينى هستند . در اين مورد در بخش « سيد ميران » هم توضيحاتى را ارائه دادهايم . آقامام ، بقعه و گورستان محمد بن زيد علوى در گرگان اين بقعه در جنوب شرقى شهر گنبد ، شرق مينودشت ، بين ازدارتپه و سيدآباد نيلى ، سر راه گرگان به مشهد واقع شده كه متعلق به همين دوران علويان يعنى قرن 3 ه . ق است . همانگونه كه مذكور افتاد ، در سال 287 ه محمد بن زيد در جنگ با سپاه سامانيان در حاشيه شهر جرجان ( گرگان كه آثار آن در حاشيه شهر گنبد باقيست ) و آن زمان تختگاه ايالت تاريخى گرگان بود ، كشته شد . بلادرنگ سر او را بريدند و بدن بىسر او را در مكان همين بقعه كه اكنون مورد توجه تراكمه ( سنيان ) و تشيع منطقه است دفن كردند . ابن اسفنديار اين مكان را « محل گور داعى مجاور قبر محمد ديباج و بيرون شهر جرجان » ذكر كرده است . 29 به هر صورت اين گنبد و بارگاه چندين بار از جمله در سال 1379 تعمير و ترميم شده ، ولى اصل آنرا بايد يكى از قديمىترين بقعههاى گرگان تاريخى بدانيم . بناى قبلى آن برجى از آجر و گچ ، 8 ضلعى از داخل و 12 ضلعى از خارج به ارتفاع 5 / 5 متر بود كه گنبدى با كاشىهاى آبى به ارتفاع 5 متر بر روى 4 نورگير داشت . بيرون بنا 12 ستون به فواصل 2 متر از هم در دل بنا به چشم مىخورد . هريك از اين ستونها داراى 33 سانتيمتر عرض بودند . تا دهه چهل خورشيدى طاقنماهائى هم در درون بقعه رويت مىشدند كه داراى كاشىكارى زيبا و كتيبههايى به خط رقاع و كوفى بودند . در گذشته در وسط حرم صندوق چوبين سادهاى قرار داشت كه بر روى آن پارچه كشيده بودند .